انحراف تیغه بینی تغییر شکل دیواره داخلی بینی به سمت راست یا چپ است. می تواند غضروف یا استخوان های بینی یا هر دو را به طور همزمان تحت تأثیر قرار دهد. این باعث بروز سینوزیت، رینیت و خروپف می شود. انحراف تیغه بینی زمانی اتفاق می افتد که تیغه بینی که دو حفره بینی را از هم جدا می کند از یک طرف به طرف دیگر منحرف شود. تیغه بینی به طور ایده آل در سطح قسمت میانی دو بینی کاذب قرار دارد و آنها را به دو قسمت مساوی از هم جدا می کند.
با این حال، در برخی از افراد سپتوم بینی از یک طرف به طرف دیگر منحرف شده، یک مسیر هوایی باریک ایجاد می کند و سپس باعث مشکلات تنفسی به خصوص در هنگام تلاش می شود و یا می تواند باعث خونریزی بینی نیز شود (اپیستاکسیس). برای پایان دادن به انحراف تیغه بینی، راه حل شامل انجام یک مداخله سپتوپلاستی برای آزاد کردن حفره بینی و از بین بردن آن چیزی است که آن را مسدود می کند. سپتوپلاستی یک روش جراحی برای اصلاح انحراف تیغه بینی است.
انحراف بینی چیست؟
انحراف بینی یکی از مشکلات شایعی است که می تواند ظاهر بینی یا مهم تر از آن، کیفیت تنفس فرد را تحت تاثیر قرار دهد. در حالت طبیعی، تیغه بینی که به آن سپتوم گفته می شود، تقریبا در مرکز بینی قرار دارد و دو حفره بینی را از یکدیگر جدا می کند. زمانی که این تیغه به یک سمت متمایل شود یا شکل آن دچار تغییر شود، اصطلاحا از آن به عنوان انحراف بینی یاد می شود. شدت انحراف در افراد مختلف یکسان نیست برای مثال بعضی افراد انحراف خفیفی دارند و هیچ علامت خاصی احساس نمی کنند، در حالی که انحراف شدیدتر می تواند باعث گرفتگی بینی، دشواری تنفس، خرخر شبانه یا مشکلات مکرر سینوسی شود. نکته مهم این است که صرف مشاهده کجی ظاهری بینی نمی توان وجود انحراف داخلی را تایید کرد. ممکن است ظاهر بینی کاملا صاف باشد اما تیغه داخلی آن انحراف داشته باشد. برعکس، گاهی بینی از نظر ظاهری کمی کج به نظر می رسد اما مسیر تنفس به شکل قابل توجهی دچار مشکل نشده است.
تیغه بینی چیست و چه نقشی دارد ؟
تیغه بینی ساختاری است که بخش راست و چپ حفره بینی را از هم جدا می کند. این تیغه از قسمت های غضروفی و استخوانی تشکیل شده و در شکل گیری مسیر عبور هوا نقش دارد. وقتی تیغه در موقعیت مناسبی قرار داشته باشد، جریان هوا در دو طرف بینی نسبتا متعادل خو اهد بود. اما اگر تیغه به یک سمت خم شده باشد، ممکن است فضای عبور هوا در یک حفره کاهش پیدا کند. البته مشکلات تنفسی همیشه فقط به دلیل انحراف تیغه بینی ایجاد نمی شوند. اندازه شاخک های بینی، التهاب مخاط، آلرژی و برخی مشکلات دیگر نیز می توانند در گرفتگی بینی نقش داشته باشند. به همین دلیل تشخیص دقیق علت مشکل اهمیت زیادی دارد.
علائم انحراف بینی چیست ؟
علائم انحراف بینی به میزان انحراف و شرایط ساختاری بینی بستگی دارد. بعضی افراد ممکن است سال ها انحراف داشته باشند اما هیچ شکایت جدی نداشته باشند. در مقابل، فرد دیگری ممکن است به دلیل انحراف قابل توجه، تنفس روزمره برایش دشوار شود. از مهم ترین علائم می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- گرفتگی یک طرف بینی یا هر دو طرف
- دشواری تنفس از راه بینی
- احساس بسته بودن یکی از سوراخ های بینی
- تنفس دهانی، به ویژه هنگام خواب
- خرخر شبانه
- خشکی یا تحریک داخل بینی
- خونریزی مکرر بینی در برخی افراد
- احساس فشار یا ناراحتی در ناحیه بینی
- تشدید گرفتگی هنگام سرماخوردگی
- اختلال در کیفیت خواب
یکی از ویژگی های قابل توجه این است که برخی افراد هنگام خواب یا فعالیت بدنی بیشتر متوجه مشکل تنفسی خود می شوند. در این شرایط، افزایش نیاز بدن به جریان هوا باعث می شود محدودیت مسیر بینی بیشتر احساس شود.
آیا انحراف بینی همیشه باعث گرفتگی بینی می شود ؟
خیر وجود انحراف به تنهایی به معنای وجود علائم شدید نیست. بسیاری از افراد درجاتی از انحراف تیغه بینی دارند اما تنفس طبیعی دارند و به درمان خاصی نیاز پیدا نمی کنند. زمانی که انحراف باعث کاهش قابل توجه جریان هوا شود یا با مشکلات دیگری مانند بزرگ شدن شاخک های بینی و التهاب مخاط همراه باشد، احتمال بروز علائم بیشتر می شود.
بنابراین تصمیم برای درمان نباید صرفا بر اساس ظاهر تیغه بینی یا نتیجه یک تصویر برداری گرفته شود؛ بلکه علائم فرد و معاینه بینی نیز باید در نظر گرفته شوند.
آیا انحراف بینی بدون جراحی درمان می شود ؟
درمان به علت و شدت علائم بستگی دارد. اگر انحراف ساختاری تیغه بینی عامل اصلی گرفتگی باشد، دارو نمی تواند تیغه منحرف شده را به حالت کاملا صاف برگرداند. با این حال، اگر گرفتگی بینی به دلیل التهاب، آلرژی یا تورم مخاط نیز تشدید شده باشد، پزشک ممکن است برای کنترل این عوامل درمان دارویی تجویز کند. چنین درمانی می تواند علائم را کاهش دهد اما اصلاح ساختار منحرف شده تیغه بینی با دارو امکان پذیر نیست. به همین دلیل، در فردی که انحراف خفیف دارد و علائم قابل توجهی ندارد، ممکن است اصلا نیازی به جراحی بینی وجود نداشته باشد.
سه عملکرد اصلی بینی
بینی با سینوس ها، مجاری تنفسی و مجرای اشکی ارتباط برقرار می کند.
بینی سه وظیفه اصلی دارد:
- هوای دمیده شده را قبل از ورود به ریه ها با فیلتر کردن، مرطوب کردن و گرم کردن آن تنظیم می کند.
- با از بین بردن مهاجمان موجود در هوا (آلودگی، گرد و غبار، گرده، ویروس ها، باکتری ها، قارچ ها) از بدن محافظت می کند.
- حس بویایی
داخل بینی به دو حفره بینی تقسیم می شود که توسط غضروفی به نام “تیغه بینی” از هم جدا می شوند. علل انحراف تیغه بینی را می توان با یک ناهنجاری که می تواند از بدو تولد یا در طول رشد ظاهر شود، یا همچنین ضربه به بینی پس از ضربه یا شوک توضیح داد.
علل انحراف تیغه بینی
انحراف تیغه بینی می تواند به دلیل نقص مادرزادی (انحراف مادرزادی) باشد یا در طول رشد بینی اغلب در سنین نوجوانی ظاهر شود. همچنین می تواند پیامد ضربه به بینی در حین فعالیت ورزشی یا در هنگام تصادف باشد… بینی شکسته شده و استحکام آن رضایت بخش نیست و منجر به انحراف تیغه بینی می شود.
ویدیو پرسش و پاسخ درباره جراحی انحراف بینی:
عواقب انحراف بینی چیست؟
انحراف تیغه بینی همیشه علائمی ایجاد نمی کند. اما، هنگامی که گردش جریان هوا در بینی را مختل می کند، می تواند منجر به موارد زیر شود:
- انسداد بینی
- خرناس
- آپنه خواب
- انسداد منافذ سینوس منجر به بروز سینوزیت می شود.
در برخی موارد، می تواند با تغییر شکل خارجی، بینی همراه باشد. اگر انحراف بینی عوارض یا ناراحتی عمده ای در زندگی بیمار ایجاد نکند، نیازی به درمان نیست.
اگر انحراف بینی عوارض یا ناراحتی عمده ای در زندگی بیمار ایجاد نکند، نیازی به درمان نیست.
تشخیص انحراف تیغه بینی
پزشک برای تشخیص انحراف تیغه بینی، آندوسکوپی بینی انجام می دهد. او یک لوله مجهز به دوربین و منبع نور را وارد بینی می کند. این معاینه به شما امکان می دهد تا ساختار داخلی بینی را درک کنید و به طور مستقیم سپتوم بینی منحرف شده را مشاهده کنید.
جهت دریافت مشاوره و نوبت عمل فرم زیر را پر کنید
سپتوپلاستی برای اصلاح انحراف تیغه بینی
اگر این وضعیت بینی باعث علائم آزاردهنده یا عوارضی شود که بر زندگی روزمره شما تأثیر می گذارد، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند: این عمل سپتوپلاستی نامیده می شود. این جراحی شامل تغییر موقعیت تیغه بینی است، بدون اینکه زیبایی بینی را تحت تاثیر قرار دهد. جراح بینی مشهد آن را تغییر شکل می دهد و آن را در وضعیت طبیعی قرار می دهد. این عمل تحت بیهوشی عمومی انجام می شود. هیچ برشی ایجاد نمی شود: جراح شما از سوراخ هایی که از قبل وجود دارد عبور می کند. بنابراین هیچ گونه زخمی ایجاد نمی کند. معمولاً این عمل به صورت سرپایی انجام می شود.
چه زمانی سپتوپلاستی انجام دهیم؟
استفاده از سپتوپلاستی یا رینوسپتوپلاستی به ناراحتی بیمار و اهمیت و شدت انحراف تیغه بینی بستگی دارد. وقتی انحراف تیغه بینی بدون علامت باشد، نیازی به درمان نیست. اگر احساس می کنید گرفتگی بینی دارید، درمان دارویی ممکن است برای رفع احتقان کافی باشد. از سوی دیگر، اگر به صورت روزانه علائم آزاردهنده ای را تجربه می کنید، می توان از جراحی برای درمان منشاء مشکل صحبت کرد.
انحراف تیغه بینی چه کسانی را می توان عمل کرد؟
سپتوپلاستی جراحی برای اصلاح انحراف تیغه بینی است. تقریباً 80 درصد از جمعیت دارای انحراف تیغه بینی هستند، اما تنها درصد کمی از افراد از ناهنجاری های عمده ای که منجر به انسداد بینی می شود، رنج می برند. سپتوپلاستی معمولاً به صورت سرپایی انجام می شود و بین 30 تا 45 دقیقه طول می کشد. برای بیمارانی که از مشکلات تنفسی ناشی از انسداد رنج می برند توصیه می شود.
هدف از این عمل ایجاد تعادل در ورود و خروج هوا در حفره های بینی است. ممکن است لازم باشد کودکانی با انحراف تیغه بینی به دلیل زایمان تروماتیک یا ضربه ای که در اوایل دوران کودکی به بینی وارد شده است، عمل شود. این مداخله باید قبل از جهش رشد صورت که در نوجوانی، بین 12 تا 17 سالگی اتفاق می افتد، انجام شود.
